Barrack Mekke Paktı ve Mısır'ın Durumunu Değerlendirdi

KAHİRE (KFK Ajans) - Türkiye Today tarafından aktarılan habere göre, ABD'nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, Mısır'ın Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında kurulan ortak savunma paktında yer almama gerekçesini açıkladı. Barrack, Kahire yönetiminin İsrail ile mevcut bir anlaşması ve Yunanistan ile güvenlik mutabakatı bulunması sebebiyle Mekke Anlaşması'nın dışında kaldığını belirtti.

CNN'in Doha'da düzenlenen Küresel Perspektifler programının Orta Doğu ve Körfez oturumunda konuşan Barrack, pakt kapsamındaki taahhütlerin NATO'nun 5. maddesine benzer biçimde sınanacağını ve ihlallerin görev netleşene kadar zaman alacağını dile getirdi. Kahire yönetiminin pakt dışında kalma gerekçesini kamuoyuna açıklamadığı bir dönemde gelen bu sözler, Washington'ın taraf olmadığı anlaşmaya ilişkin bir ABD yetkilisinden yapılan en doğrudan değerlendirmeler arasında yer aldı.

Mekke Savunma Anlaşması ve Bölgesel Katılım Süreci

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, 7 Ağustos 2026 tarihinde Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nı imzaladı. Anlaşmanın temel maddesi, üç ülkeden birine yapılacak silahlı saldırının tamamına yapılmış sayılacağını öngörüyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, taraflardan birine saldırı olması durumunda nasıl yanıt verileceğinin istişareyle belirleneceğini ve paktın diğer ülkelere de açık olduğunu ifade etmişti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ağustos ayı ortasında Mısır'ın pakta katılımının mümkün olduğunu belirtmiş, Dışişleri Bakanı Fidan da katılım kapısının açık kaldığını kaydetmişti. Mısır Temsilciler Meclisi ise pazartesi günü Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi'ye Suudi Arabistan'ı desteklemek üzere tedbir alma yetkisi verdi. Cumhurbaşkanı Sisi, verilecek her türlü desteğin Suudi Arabistan topraklarını savunmaya yönelik olacağını ve Yemen'e bir saldırıyı kapsamayacağını açıkladı.

Bölgesel İttifaklar, İran ve İsrail Başlıkları

Bölgesel dönüşümü olumlu bir gelişme olarak niteleyen Barrack, ABD'nin her konuyu tek başına çözemeyeceğini, bölgenin yeni uyumlarla sorumluluk üstlenmesinin kesin çözüm yolu olduğunu söyledi. Sürecin zaman, sabır ve hesap verebilirlik gerektirdiğini aktaran Barrack, nihai tablonun daha fazla savaş getirmeyeceğini ve bunun ABD Başkanı'nın programı olduğunu belirtti.

İran konusunda yakın bir nükleer tehdit bulunmadığını ve bölgenin Boğazlar meselesini çözeceğini savunan Barrack, hasım tarafın İran halkı değil Devrim Muhafızları Ordusu olduğunu ifade etti. Barrack ayrıca İsrail'in "büyük İsrail" peşinde olduğu tezini reddederek bunun siyasi rakiplerce öne sürülen bir yanılsama olduğunu ileri sürdü; İsrail'in 7 Ekim 2023 saldırıları sonrası sınır şartlarını düzenleme hakkı olduğunu ve seçim sonuçlarından bağımsız bir yeniden hizalanma beklediğini sözlerine ekledi.

Diplomatik Arka Plan ve Değerlendirme

Mekke Ortak Savunma Anlaşması, kolektif savunma maddesiyle Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında güvenlik odaklı bir dayanışma zemini oluşturmaktadır. Anlaşma şartlarının yeni katılımlara açık bırakılması bölgesel bir ittifak ağı kurma hedefini yansıtırken, Mısır'ın İsrail ve Yunanistan ile olan ikili güvenlik taahhütleri Kahire'nin mevcut çok taraflı paktlara katılım dinamiklerini doğrudan etkilemektedir.

Bölge ülkelerinin kendi savunma inisiyatiflerini geliştirmesi, bölgesel krizlerde doğrudan sorumluluk alma eğilimini güçlendirmektedir. Mısır'ın Suudi Arabistan'a yönelik desteğini yalnızca savunma çerçevesinde sınırlandırması ve Yemen operasyonlarını dışarıda tutması, kurulmakta olan savunma mekanizmalarının sınır ötesi çatışmalardan kaçınma ve bölgesel dengeyi koruma esasına göre şekillendiğini göstermektedir.