Türkiye, Avrupa'nın Stratejik Otonomi Hedeflerinden mi Dışlanıyor?

BRÜKSEL (KFK Ajans) - Avrupa Birliği, "Made in Europe" (Avrupa'da Üretilmiştir) kavramını somut bir sanayi stratejisi haline getirirken, Türkiye'nin bu süreçteki yeri sorgulanıyor. Türkiye, bir AB aday ülkesi olmasına ve Gümrük Birliği ile ekonomik entegrasyona sahip olmasına rağmen, AB'nin gelişen sanayi çerçevesinin dışında kalma riski taşıyor. Son dönemdeki Fransa-Almanya otomotiv anlaşması, "Made in Europe" tanımının daralmasına işaret ediyor ve bu durum, Türkiye'nin dışlanabileceği anlamına geliyor.

Bu dışlanma olasılığı, Türk hükümeti, iş dünyası ve analistler arasında ciddi endişelere yol açtı. Ekonomik entegrasyonun büyüklüğü bunu açıklıyor. AB, Türkiye'nin en büyük ticaret ortağı olup, 2025'te Türkiye'nin ihracatının %42,7'sini oluşturması bekleniyor. Otomotiv sektörü ise bu durumdan en fazla etkilenen alanlardan biri: 2026'nın ilk dokuz ayında Türkiye'nin otomotiv ihracatının %73,7'si AB'ye gitti ve Almanya ile Fransa, en büyük pazarları arasında yer aldı.

Türkiye'de bazı kesimler alternatif pazarlar arayışında olsa da, bu pazarlar AB'nin sunduğu ölçek ve derinlikte ekonomik bağlar sunamıyor. Çin sıkça gündeme gelse de, eşit şartlarda bir ortaklık sunmuyor. Türkiye'nin Çin ile ticaret açığı, 2025'te 46,3 milyar dolara ulaşacak. Ayrıca, Orta Doğu, Afrika ve Orta Asya ile ticaret ilişkileri artsa da, bu bölgeler AB'nin önemini karşılayamıyor.

Dışlanma, Türkiye'nin otomotiv sektörü ve genel ekonomisi üzerinde derin etkiler yaratabilir. Bu durum, otomobillerin ötesinde, çelik, çimento, alüminyum ve kimyasallar gibi stratejik öneme sahip diğer sektörlerde de benzer AB gerekliliklerinin ortaya çıkmasına yol açabilir.

Diplomatik Arka Plan ve Değerlendirme

Fransa-Almanya anlaşmasının hemen öncesinde, 13 Ekim'de Brüksel'de düzenlenen AB-Türkiye İş Forumu, bakanlar, üst düzey AB yetkilileri ve iş dünyası liderlerini bir araya getirdi. Ancak "Made in Europe" tartışması, bu tür olumlu mesajların ve yüksek düzeydeki toplantıların, AB-Türkiye ilişkilerinin siyasi zorluklarını ve yapısal eksikliklerini ele almanın yerini alamayacağını gösteriyor. Bu sorunlar çözülmeden, büyük anlaşmazlıkların ve potansiyel olarak geniş kapsamlı ekonomik sonuçların önlenmesi zor olacaktır.

Bu durum, Türk iş dünyası için de bir ders niteliği taşıyor. Yüksek profilli lobi girişimleri görünürlük sağlarken, anlamlı politika sonuçları doğurmayabilir. Daha stratejik ve sürdürülebilir bir savunuculuk yaklaşımına ihtiyaç var; bu da Avrupa paydaşlarıyla gerçek bir etkileşim ve AB'nin gelişen önceliklerini daha derin bir anlayışla inşa edilmelidir. Büyük delegasyonlar veya çok sayıda yüksek düzeyde toplantılara öncelik vermek yerine, diyalog kalitesine ve Avrupa iş dünyasında destek inşa etmeye odaklanılmalıdır.