İstanbul'da Mantar Toplayıcılarına Ölümcül Tür Uyarısı Geldi

İSTANBUL (KFK Ajans) - Türkiye Today tarafından aktarılan habere göre, ilk sonbahar yağmurlarının ardından her yaştan vatandaş, yabani mantar aramak amacıyla sepetleriyle İstanbul'daki Belgrad Ormanı'na akın etmeye başladı. Şehir hayatının kalabalığından mevsimsel bir kaçış haline gelen bu arayışta, pazarlarda nadir görülen ve doğada yetişen türler hedefleniyor.

Toplayıcılar tarafından en çok aranan türlerin başında halk arasında "yumurta", "sultan" veya "imparator" mantarı olarak bilinen, Latince adı Amanita caesarea olan tür geliyor. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Ormancılık Meslek Yüksekokulu Avcılık ve Yaban Hayatı Programı Başkanı Ergun Bacak, Antik Roma'da sıradan halkın bu mantarı tüketmesinin yasak olduğunu ve yalnızca soylular tarafından özel kap kacaklarla tüketildiğini belirtti.

Ölümcül İkiz ve Zehirlenme Vakaları

Ergun Bacak, doğada imparator mantarına benzeyen ancak ölümcül etkilere sahip Amanita phalloides (köygöçüren) türüne işaret etti. Bacak, söz konusu zehirli mantarın tüketilmesinden 6 ila 12 saat sonra belirti verdiğini ve ardından karaciğer yetmezliğine yol açtığını vurguladı. Parlak renklerin mantarın güvenli olduğunu göstermediğini kaydeden Bacak, doğada mantarları birbirinden ayırmanın kolay bir yolu bulunmadığını söyledi.

Bacak, son üç gün içinde kendisine zehirlenme belirtileri gösteren iki farklı kişiden mantar numunesi ulaştırıldığını aktardı. Hastaneye kaldırılan her iki kişinin de solunum cihazına bağlı durumda olduğunu belirten Bacak, "Ülkemizde mantar toplamak Rus ruleti gibidir. Bir mantardan yüzde yüz emin olmanız gerekir." ifadelerini kullandı. Aile geleneklerine veya köylülerin tecrübelerine körü körüne güvenilmemesi gerektiğinin altını çizen Bacak, köylülerin de her zaman doğru mantarı tüketmediğini dile getirdi.

Sosyal Medya Tehdidi ve Toplama Kuralları

Mantar toplamaya yeni başlayanlara uzman rehberler eşliğindeki eğitimlere katılmaları çağrısında bulunan Bacak, son dönemde sosyal medya fenomenlerinin eğitim vermeye başladığına dikkati çekerek bu durumun kitlesel zehirlenmelere zemin hazırlayabileceği uyarısında bulundu. Bacak'ın düzenlediği hafta sonu eğitimlerinde katılımcılar belirli rotalarda mantar topladıktan sonra tüm sepetler uzman kontrolünden geçiriliyor ve zehirli türler ayrıştırılıyor.

Mantarların genellikle ilk sonbahar yağışlarından bir hafta ila 10 gün sonra orman tabanında belirdiğini aktaran Bacak, birçok mantar türünün her yıl aynı noktalarda yeniden yetiştiğini söyledi. Bacak, bu nedenle bir mantar toplayıcısına türü nereden topladığını sormanın hem Türkiye'de hem de Avrupa genelinde görgü kurallarına aykırı sayıldığını sözlerine ekledi.

Ekonomik ve Stratejik Değerlendirme

Yabani mantar toplayıcılığı, özellikle kırsal kalkınma ve doğa turizmi bağlamında yerel ekonomiler için dönemsel bir değer sunarken, bilinçsizce yürütülen amatör toplayıcılık halk sağlığı üzerinde ciddi bir tehdit oluşturmaktadır. Pazarlarda yüksek ticari değere sahip olan gurme mantar türleri ile ölümcül zehirli türlerin aynı ekosistemde yan yana yetişmesi, gıda güvenliği açısından uzman denetimini zorunlu kılmaktadır.

Hastaneye yatış gerektiren zehirlenme vakaları ve yoğun bakım süreçleri sağlık sistemine ek maliyet yüklerken, sosyal medya aracılığıyla denetimsiz şekilde yayılan amatör mantar avcılığı riskleri artırmaktadır. Orman kaynaklarının sürdürülebilir biçimde değerlendirilmesi ve kitlesel sağlık risklerinin önlenmesi için mantar hasadının bilimsel eğitimler ve sertifikalı rehberler eşliğinde kayıt altına alınması önem taşımaktadır.