MOSKOVA (KFK Ajans) - Türkiye Today tarafından aktarılan habere göre, ABD yönetimi kış mevsimi öncesinde enerji altyapısına yönelik bir ateşkes tesis etmek amacıyla Rus doğal gazının Ukrayna üzerinden geçen boru hatlarıyla Avrupa'ya sevkiyatını yeniden başlatmak için girişimlerde bulunuyor. Amerikan, Avrupalı ve Ukraynalı yetkililerin müzakerelere dair paylaştığı bilgilere dayandırılan planda, Rus gazının Amerikan bir aracı kurum üzerinden satılması öngörülüyor.
- ABD temsilcileri Jared Kushner ve Steve Witkoff, Rus gazının bir Amerikan aracı üzerinden Avrupa'ya satılmasını önerdi.
- Satış gelirlerinin savaşı finanse etmesini önlemek amacıyla fonların üçüncü bir ülkedeki emanet hesabında tutulması planlanıyor.
- Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, AB yer altı depolama tesislerindeki gaz miktarının 82,1 milyar metreküpe gerilediğini bildirdi.
ABD temsilcileri Jared Kushner ve Steve Witkoff'un eylül ayında Moskova ve Kiev'e gerçekleştirdikleri ziyaretlerde gündeme gelen teklif, Avrupa yaptırımları ve kısıtlamalarını aşmayı hedefliyor. Kıdemli bir ABD'li yetkili, gaz satışlarından elde edilecek gelirlerin Moskova tarafından Ukrayna'daki savaşı finanse etmek amacıyla kullanılmasını önlemek için paranın üçüncü bir ülkedeki emanet hesabına aktarılmasının planlandığını bildirdi.
Aracı Mekanizması ve Müzakere Süreci
Washington yönetimi, hazırlanan teklifi Avrupa hükümetlerine enerji fiyatlarını düşürmenin ve Rusya'yı enerji altyapısını hedef almayan bir ateşkese ikna etmenin ekonomik bir yolu olarak sundu. Ukrayna açısından bakıldığında, Sibirya'dan başlayıp Ukrayna üzerinden Slovakya, Avusturya ve Almanya'ya uzanan Sovyet dönemi boru hattı ağının yeniden açılması, ülkeye transit geçiş ücreti gelirlerini tekrar kazandırabilir.
Söz konusu teklif, Ukrayna'nın ABD Başkanı Donald Trump'ın baskısıyla Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırıları geçici olarak durdurmasının ardından ivme kaybetmişti. Kiev saldırıları yaklaşık iki hafta boyunca durdururken, Rusya Ukrayna'nın enerji altyapısını vurmayı sürdürdü ve ABD'ye dizel tedarikine başladı.
Ukrayna'nın cuma günü rafinerilere yönelik saldırılarını yeniden başlatarak üç gün içinde üç büyük tesisi vurması, ABD'nin enerji ateşkesi müzakerelerini yeniden hızlandırmasına yol açtı. ABD, Rusya ve Ukrayna arasında kasım ayı ortasında Abu Dabi'de üçlü görüşmeler yapılması planlanırken, Moskova yönetiminin şu ana kadar enerji ateşkesi girişimlerini reddettiği aktarıldı.
Boru Hatlarının Durumu ve Depolama Seviyeleri
Amerikalı müzakereciler, Rusya'nın Avrupa gaz pazarına yeniden erişim sağlamasının Devlet Başkanı Vladimir Putin için anlaşmayı kabul etmede önemli bir teşvik oluşturabileceğini değerlendiriyor. Washington yönetimi ayrıca Rusya ile Batı arasındaki kapsamlı bir anlaşmanın parçası olarak Kuzey Akım boru hatlarının yeniden açılması ihtimalini de müzakerelerde ele aldı.
Kuzey Akım 1 hattı Ağustos 2022'de gaz sevkiyatını durdurmuş, Kuzey Akım 2 ise ticari faaliyete hiç geçmemişti. Her iki boru hattı Eylül 2022'deki su altı patlamalarında ağır hasar alarak kapsamlı onarım gerektirirken, Ukrayna'dan geçen boru hattı şebekesi Ocak 2025'e kadar çalışır durumda kaldığı için çok daha hızlı devreye alınabilecek durumda bulunuyor.
Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, Rus haber kuruluşu Vesti'ye yaptığı açıklamada, Avrupa Birliği kısıtlamalarına rağmen Rus dizelinin farklı etiketler altında Avrupa pazarına ulaşabildiğini dile getirdi. Novak, Avrupa'daki yer altı depolama tesislerinde gaz miktarının 82,1 milyar metreküp seviyesinde olduğunu, geçen yılın aynı dönemine göre 9,4 milyar metreküp gerileyen bu miktarın 2013'ten bu yana kaydedilen en düşük seviye olduğunu vurguladı.
Ekonomik ve Stratejik Değerlendirme
Müzakere masasına getirilen bu taslak plan, yaklaşan kış dönemi öncesinde Avrupa'nın 82,1 milyar metreküpe gerileyen yer altı doğal gaz stokları karşısında enerji güvenliğini temin etmeyi ve piyasalardaki fiyat baskısını hafifletmeyi amaçlayan çok boyutlu bir denge arayışına işaret etmektedir. Gaz gelirlerinin üçüncü bir ülkedeki emanet hesabında bloke edilmesi mekanizması, mevcut yaptırımların delinmesini önleme hedefi ile Moskova'ya sunulan ekonomik teşvikler arasındaki hassas sınırı korumayı amaçlamaktadır.
Kuzey Akım hatlarındaki patlamaların yol açtığı fiziksel hasarın aksine, Ocak 2025'e kadar aktif kalan Ukrayna transit hattının teknik olarak derhal devreye alınabilir olması, Kiev yönetiminin transit gelirlerini yeniden kazanması açısından somut bir zemin sunmaktadır. Buna karşılık Moskova'nın enerji ateşkesi tekliflerine karşı sergilediği mesafeli tutum ve enerji altyapısına yönelik karşılıklı saldırılar, Abu Dabi'de yapılması planlanan üçlü temasların başarısı önündeki en belirleyici faktörler olarak öne çıkmaktadır.
💬 Yorumlar 0
✍️ Bir Yorum Bırakın