ANKARA (KFK Ajans) - The Times Of Central Asia tarafından aktarılan habere göre, Rusya ile Azerbaycan, Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri envanterindeki zırhlı araçların onarımı ve modernizasyonuna yönelik tesislerin inşasını öngören ortak bir program imzaladı. Söz konusu askeri işbirliği anlaşması, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde Ankara'da düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) zirvesinden iki gün sonra, 1 Kasım tarihinde kamuoyuna duyuruldu.
- Rusya ile Azerbaycan, zırhlı araçların bakım ve modernizasyonu için ortak tesis inşasını içeren yeni bir askeri program imzaladı.
- Rusya Askeri-Teknik İşbirliği Federal Servisi Direktörü Dmitriy Şugayev, gelecekte Pantsir-S1 teslimatlarının gündeme gelebileceğini bildirdi.
- SIPRI verilerine göre 2011-2020 yıllarında Azerbaycan'ın ana silah ithalatının yüzde 60'ı Rusya, 2016-2020 arasında yüzde 69'u İsrail tarafından karşılandı.
Rusya Federal Askeri-Teknik İşbirliği Servisi Direktörü Dmitriy Şugayev, Zvezda televizyonuna yaptığı açıklamada anlaşmanın kapsamına ilişkin bilgi verdi. Şugayev, "Azerbaycan ordusunun hizmetindeki zırhlı araçların onarımı için tesislerin modernizasyonu ve inşasını öngören eksiksiz bir program imzalandı" ifadelerini kullanırken, gelecekte Azerbaycan'a Pantsir-S1 hava savunma sistemlerinin teslim edilme olasılığının da bulunduğunu kaydetti.
Askeri Tedarik Geçmişi ve Karabağ Süreci
Azerbaycan ordusu uzun yıllardır Rus savunma sanayisinden temin edilen T-90S tankları, BMP-3 piyade savaş araçları, BTR-82A zırhlı personel taşıyıcıları, topçu bataryaları ve hava savunma sistemlerini kullanıyor. Bu teçhizatın operasyonel kalabilmesi için düzenli yedek parça temini, özel bakım tesisleri ve teknik dokümantasyon desteği gerekiyor.
Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) verilerine göre Rusya, 2011-2020 döneminde Azerbaycan'ın büyük silah ithalatının yaklaşık yüzde 60'ını, Ermenistan'ın ise yüzde 94'ünü karşıladı. Ancak Rusya'nın Ukrayna'daki askeri operasyonlarının ardından teslimatlarda aksamalar yaşandı. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Aralık 2024'te yaptığı değerlendirmede, Rus üreticilerin kendi ordularının siparişlerine odaklanması sebebiyle sözleşmelerde gecikmeler yaşandığını belirtmiş, buna karşın Bakü'nün Rus yapımı silahları temin etmeyi sürdürme niyetinde olduğunu aktarmıştı.
Azerbaycan'ın 2020 yılındaki İkinci Karabağ Savaşı'nda elde ettiği askeri kazanımlarda diğer tedarikçiler de öne çıktı. Türkiye'nin sağladığı Bayraktar TB2 silahlı insansız hava araçları ve TRG-300 güdümlü füzeleri harekâtlarda etkin rol oynadı. İsrail ise Hermes İHA'ları, Harop dolanan mühimmatları, Spike tanksavar füzeleri, LORA balistik füzeleri ve Barak-8 hava savunma sistemleri temin etti. SIPRI raporları, 2016-2020 yıllarında Azerbaycan'ın ana silah ithalatında İsrail'in payının yaklaşık yüzde 69 olduğunu gösterdi.
Bakü yönetiminin Eylül 2023'te Dağlık Karabağ genelinde kontrolü yeniden sağlamasının ardından bölgedeki yaklaşık 100 bin etnik Ermeni Ermenistan'a geçti. Zaferin ardından Türkiye ile askeri işbirliğini sürdüren Azerbaycan'da Cumhurbaşkanı Aliyev, Şubat 2024'te Türk yapımı Bayraktar Akıncı taarruzi insansız hava araçlarının yer aldığı hava üssünü ziyaret ederek incelemelerde bulunmuştu.
Bölgesel Gelişmeler ve İkili Temaslar
Yabancı basında yer alan iddia ve değerlendirmelere göre, Ankara ile Bakü arasında ekim ayında Azerbaycan'daki okullarda yürürlüğe giren kılık kıyafet kuralları üzerinden görüş ayrılıkları meydana geldi. Başörtüsü kısıtlamalarına yönelik Türkiye'den yöneltilen bazı eleştirileri iç işlerine müdahale olarak nitelendiren Bakü yönetimi, 31 Türk vatandaşına ülkeye giriş yasağı getirdi.
Azerbaycan Uluslararası İlişkiler ve Çokkültürlülük Analiz Merkezi uzmanı Vasif Hüseynov, basına yansıyan değerlendirmesinde, kıyafet kısıtlamalarının devletin laik yapısını muhafaza etme ve başta İran olmak üzere dış ideolojik etkilere karşı koyma amacı taşıdığını belirtti. Hüseynov, Türkiye'nin tecrübelerinin doğrudan Azerbaycan'a uyarlanamayacağını savundu.
Cumhurbaşkanı Aliyev, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın davetine rağmen Ankara'daki TDT zirvesine bizzat iştirak etmedi ve zirvede Azerbaycan'ı Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov temsil etti. Azerbaycan resmi kaynakları Aliyev'in katılamamasını önceden planlanmış yoğun programına bağlarken, konunun iki ülke arasındaki tartışmalarla resmi bir bağlantısı kurulmadı. Zirvede Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistan liderleri bir araya geldi.
Foreign Policy platformunda konuyu inceleyen araştırmacı Sam Harshbarger, yaşanan görüş ayrılıklarının iki ülkedeki siyasi yaklaşımların ittifakı yorumlama biçiminden etkilendiğini ileri sürdü. Değerlendirmede ayrıca, Türkiye'nin Gazze'deki duruma yönelik sert tutumuna karşılık Azerbaycan'ın İsrail ile savunma ve enerji alanındaki stratejik işbirliklerine devam etmesinin ikili ilişkilerdeki bir diğer farklılık noktası olduğu vurgulandı.
Diplomatik Arka Plan ve Değerlendirme
Türkiye, Birinci Karabağ Savaşı sırasında Azerbaycan'a destek amacıyla 1993 yılında Ermenistan ile olan kara sınırını kapatmış ve normalleşme sürecini her zaman Karabağ meselesinin çözümüne ve Bakü ile Erivan arasındaki barış görüşmelerine bağlamıştır. Çatışmaların sona ermesiyle birlikte Ankara, Bakü ve Erivan hattında sınırların açılması ve bölgesel ulaştırma koridorlarının faaliyete geçirilmesi yönünde diplomatik müzakereler yürütülmektedir.
Rusya ile imzalanan zırhlı araç onarım programı, Azerbaycan'ın geniş envanterindeki Rus menşeli askeri teçhizatın teknik sürdürülebilirliğini güvence altına almayı hedefliyor. Bakü yönetimi bir yandan Türkiye ve İsrail gibi stratejik ortaklarıyla yüksek teknolojili savunma işbirliklerini sürdürürken, diğer yandan Rusya ile kurduğu teknik dengeyi koruyarak Güney Kafkasya'daki çok yönlü güvenlik mimarisini şekillendirmeye devam etmektedir.
💬 Yorumlar 0
✍️ Bir Yorum Bırakın