Türkiye ABD'den Geri Getirdiği 100 Tarihi Eseri Tanıttı

İSTANBUL (KFK Ajans) - TRT World tarafından aktarılan habere göre, Türkiye'nin ABD'den iadesini sağladığı 100 tarihi eser, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ile Manhattan Bölge Savcı Yardımcısı Matthew Bogdanos'un katıldığı resmi törenle İstanbul Arkeoloji Müzelerinde tanıtıldı. Etkinlik kapsamında ayrıca kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadeleyi simgeleyen "Kaçış Yok: Boubon" sergisinin açılışı gerçekleştirildi.

Yurda dönüşü sağlanan koleksiyon içinde Tokat Horoztepe'ye ait MÖ 2300–2000 yıllarına tarihlenen 40 eser ile Burdur Düver kökenli MÖ 700–480 dönemine ait 44 pişmiş toprak mimari levha yer alıyor. Koleksiyonda bu eserlerin yanı sıra Aphrodisias antik kentine ait bir portre, tiyatro maskeleri ve tanrıça heykelcikleri de sergilenen parçalar arasında bulunuyor.

Boubon Antik Kenti Heykelleri ve Kazı Süreci

Serginin ana odağını Burdur'daki Boubon antik kentine ait bronz heykeller oluşturuyor. 1960'lı yıllarda yasa dışı kazılarla çıkarılan, parçalanarak farklı ülkelerdeki koleksiyonlara dağıtılan bu heykellerin kökeni, Profesör Jale İnan öncülüğünde yürütülen arkeolojik ve bilimsel çalışmalarla belirlendi.

Bakan Ersoy, eserlerin izinin sürülmesinde ve geri getirilmesinde bilimsel araştırmaların, arşiv belgelerinin ve uluslararası işbirliğinin belirleyici olduğunu ifade etti. Eserlerin menşeinin tespitine katkı sunan araştırmacılara, gazetecilere ve yerel halka teşekkür eden Ersoy, Boubon'da 2023 yılında yeniden başlayan kazı çalışmalarının sürdüğünü açıkladı.

Uluslararası İşbirliği ve Kaçakçılıkla Mücadele

Manhattan Bölge Savcı Yardımcısı Matthew Bogdanos, New York Eski Eserler Kaçakçılığı Biriminin bugüne kadar Türkiye kökenli 276 obje dahil olmak üzere toplam 6 bin 452 yağmalanmış eseri kurtardığını bildirdi. Bogdanos, kültür mirasının korunmasının uluslararası dayanışma gerektirdiğini belirterek müzeler, müzayede evleri, galeriler ve özel koleksiyoncuların eser menşelerini teyit etme konusunda daha fazla sorumluluk alması gerektiğini vurguladı.

Yetkililer, çalınan tarihi mirasın ait olduğu topraklara iade edilmesinin, insanlığın ortak kültürel mirasının korunması açısından vazgeçilmez bir zorunluluk olduğunu kaydetti.

Diplomatik Arka Plan ve Değerlendirme

Türkiye ile ABD adli makamları arasında geliştirilen kurumsal temaslar, yasa dışı yollarla sınır dışına çıkarılan kültür varlıklarının tespiti ve iadesinde sonuç veren bir işbirliği zemini oluşturmaktadır. Manhattan Eski Eserler Kaçakçılığı Birimi tarafından Türkiye kökenli 276 eserin adli ve bilimsel kanıtlarla kurtarılması, köken doğrulama süreçlerinde arşiv ve arkeoloji verilerinin uluslararası düzeydeki belirleyici rolünü göstermektedir.

Boubon antik kenti heykellerinin iadesi ve bölgede 2023 yılında yeniden başlatılan kazılar, Türkiye'nin arkeolojik mirasını yerinde koruma ve küresel dolaşıma giren kaçak varlıkları takip etme iradesinin somut bir yansımasıdır. Bu süreç, uluslararası sanat piyasasında ve müzecilik çevrelerinde menşe denetiminin hukuki bir gereklilik haline gelmesine katkı sağlamaktadır.