İSTANBUL (KFK Ajans) - Türkiye Today tarafından aktarılan habere göre, Amerikalı yazar ve insan hakları savunucusu James Baldwin'in 1960'lı yıllarda İstanbul'da geçirdiği dönem ve Şişli'deki Gülriz Sururi–Engin Cezzar Tiyatrosu'ndaki yönetmenlik çalışmaları Türk sahne sanatlarına uluslararası boyut kazandırdı. Baldwin, Paris, Londra ve İsviçre gibi merkezlerin yanı sıra en üretken yıllarından bir bölümünü İstanbul'da kalarak geçirdi.
- Yazar James Baldwin, 1961 yılında geldiği İstanbul'da 'Başka Bir Ülke' adlı romanını Taksim'de tamamladı.
- Baldwin, Gülriz Sururi-Engin Cezzar Tiyatrosu'nda John Herbert'ın 'Fortune in Men's Eyes' oyununu sahneye koydu.
- Akademisyen Yannis Mahil, İslamiyet'in eşitlik anlayışının Baldwin dönemi için denge unsuru olduğunu belirtti.
Gülriz Sururi-Engin Cezzar Sahnesi ve Sahnelenen Eserler
Şişli'deki tiyatro binasında Güngör Dilman'ın Batı kapitalizmini eleştiren 'Canlı Maymun Lokantası' hicvinin yanı sıra Christopher Isherwood'un 'Cabaret' ve Shakespeare'in 'Othello' eserleri sahnelendi. Sahne aynı zamanda Broadway yapımı 'Hair' müzikaline ve Amerikalı oyun yazarı Edward Albee'nin 'Everything in the Garden' adlı kara komedisine ev sahipliği yaptı.
Dostları tarafından 'Jimmy' olarak anılan Baldwin, Kanadalı oyun yazarı John Herbert'ın bir gençlik cezaevinde geçen 'Fortune in Men's Eyes' adlı tiyatro oyununu burada yönetti. Erkek yalnızlığı ve şiddet temalarını ele alan prodüksiyon, Türkiye'deki sanat çevrelerinde başarı elde ederek Türk tiyatrosunun uluslararası sahnedeki konumuna katkıda bulundu.
Taksim'de Başlayan Dostluk ve Üretim Dönemi
Baldwin'in İstanbul'a gelişi, 1950'lerin sonunda New York'ta tanıştığı tiyatro sanatçısı Engin Cezzar aracılığıyla gerçekleşti. Yaşadığı kişisel ve mesleki zorlukların ardından 1961 yılında habersiz biçimde kente gelen Baldwin, Cezzar ve Gülriz Sururi'nin düğün kutlaması yaptığı gece çiftin Taksim'deki dairesine ulaştı. Yorgun düşen yazar, o gece tanıştığı oyuncu Ayla Algan'ın kucağında uyuyakaldı.
Engin Cezzar'ın kendisi için yaptığı el yapımı ahşap çalışma masasında Baldwin, tanınmış eseri 'Another Country' romanını tamamladı. On yıla yayılan Türkiye sürecinde ününden uzaklaşmak amacıyla Türkçe öğrenmeyen yazar, provalarda dil bariyerini beden hareketleri, duygular ve müzikal ritimler üzerinden aştı. Sahne çalışmalarında oyunculara yönelik 'Ne söylediğinizi bilmiyorum ama yalan söylediğinizi biliyorum!' ifadesi kayıtlara geçti.
Diplomatik Arka Plan ve Değerlendirme
Sedat Pakay'ın 'James Baldwin: From Another Place' belgeselinde konuşan yazar, Amerika'yı kendi sınırları dışından değerlendirmenin getirdiği karşılaştırma imkanına işaret etti. Gaziantep İslam Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Öğretim Üyesi Yannis Mahil ise 1950 ve 1960'larda sömürgecilik karşıtı mücadele yürüten Afro-Amerikalıların Müslüman coğrafyayla bağ kurduğunu kaydetti. Mahil, İslamiyet'in insaniyet ve ırksal eşitlik temelli evrensel yaklaşımının Baldwin'in Doğu ile Batı arasında güvenli bir üretim ortamı bulmasına zemin hazırladığını vurguladı.
💬 Yorumlar 0
✍️ Bir Yorum Bırakın