Putin'den Karar: JTI'ın Rusya Varlıklarına El Konuldu

CENEVRE (KFK Ajans) - Euronews tarafından aktarılan habere göre, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Japan Tobacco International (JTI) şirketinin ülkedeki operasyonlarını devlet kontrolüne aldı. Putin'in imzaladığı kararnameyle şirketin faaliyetleri, devlete bağlı bir holding şirketi olan AO Promyshlennye aktivy bünyesine devredildi.

Söz konusu kararname JTI'ın St. Petersburg, Rostov-na-Donu, Lipetsk bölgesi ve Leningrad bölgesinde yer alan fabrikalarını kapsıyor. Rusya'da yaklaşık 4 bin kişiyi istihdam eden JTI, ülkedeki sigara pazarının yaklaşık yüzde 40'ını elinde bulundurarak Rusya'nın en büyük üreticisi konumunda yer alıyor.

Merkezi Cenevre'de bulunan ve Rusya pazarına 1999 yılında giren JTI, 2018 yılında yerel üretici Donskoi Tabak'ı satın almıştı. Şirketin Rusya'daki ürün yelpazesinde Winston, Glamour, Camel, LD ve Sobranie gibi uluslararası markaların yanı sıra Pyotr I, Russky Stil ve Donskoi Tabak gibi yerel etiketler bulunuyor. Şirketin Kasım 2025'te güncellenen profil bilgilerine göre JT Group, 20 yılı aşkın sürede Rusya'daki operasyonlarına 4,6 milyar dolar yatırım gerçekleştirdi.

Diplomatik Gerilim ve Şirketlerin Durumu

Rusya'nın 2022'de Ukrayna'ya yönelik başlattığı geniş çaplı askeri müdahalenin ardından JTI ülkeden ayrılmamış, ancak Rusya'daki üretim ve pazarlamaya yönelik yeni yatırımlarını askıya almıştı. Bu devir kararı, Rusya'nın geçen ay Japon gazetesi Hokkaido Shimbun muhabiri Yuki Imai'yi casusluk suçlamasıyla tutuklamasının ardından geldi.

Rusya Dışişleri Bakanlığı, Tokyo yönetimini ülke içinde istihbarat toplamak amacıyla gazetecileri sistematik olarak kullanmakla suçlarken, Japonya bu suçlamayı reddetti. Pasifik Okyanusu'ndaki Çişima (Kuril) Adaları konusunda Rusya ile köklü bir anlaşmazlığı bulunan Japonya, Ukrayna'daki çatışmalar nedeniyle Batı'nın uyguladığı bazı yaptırımlara da katılmıştı.

JTI, Rusya'daki varlıkları aynı mekanizma kapsamında devlet yönetimine devredilen İsviçreli gıda grubu Nestlé, Fransız perakendeciler Auchan ve Leroy Merlin ile Alman perakendeci Metro gibi Avrupalı şirketlerin yer aldığı listeye katıldı. Moskova yönetimi, dış yönetim sürecini 2022'deki müdahale sonrası uygulanan yaptırımlara bir yanıt olarak sundu.

Ekonomik ve Stratejik Değerlendirme

Dost olmayan olarak nitelendirilen ülkelerden gelen şirketlere uygulanan kısıtlamalar arasında, kârların Rusya içinde kalmasına yol açan temettü ödemesi sınırlamaları ve Rusya'daki ticari varlıkların satışına getirilen yüksek harçlar bulunuyor. Dış yönetim mekanizması, yabancı sahibin rızası veya tazminat ödemesi olmaksızın şirket varlıklarını yönetmek üzere devlete bağlı kayyumların atanmasını ve nominal mülkiyet kime ait olursa olsun fiili kontrolün Rus devletine geçmesini kapsıyor.

Putin, 1 Ekim'de yaptığı açıklamada, bu mekanizmanın koşulların iyileşmesi halinde kontrolün eski sahiplere iade edilmesi ihtimalini saklı tuttuğunu belirtti. Rus lider ayrıca uygulamanın, gelecekte Rus varlıklarının yurt dışında olası kamulaştırılmasına karşı Rusya'ya misilleme önlemleri hazırlama imkânı tanıdığını ifade etti.