Türkiye COP31 Zirvesine Hazırlanıyor: Güneş ve Kömür Dengesi

KONYA (KFK Ajans) - eKathimerini.com tarafından aktarılan habere göre, Konya'da kurulu geniş güneş enerjisi sahaları, Birleşmiş Milletler iklim zirvesine ev sahipliği yapmaya hazırlanan Türkiye'nin yenilenebilir enerji kapasitesini artırma çabalarını gözler önüne seriyor. İklim eylemi savunucuları ise ülkenin temiz enerji hedeflerinin mevcut kömür kullanımıyla tezat oluşturduğunu belirterek fosil yakıtlardan çıkış için somut yol haritaları hazırlanması gerektiğini savunuyor.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verileri, kömürün geçen yıl yüzde 33 payla Türkiye'nin en büyük elektrik üretim kaynağı olmayı sürdürdüğünü ortaya koyuyor. Bakanlık, buna karşın rüzgar ve güneş enerjisinin elektrik üretimindeki payının yaklaşık yüzde 23 seviyesine ulaştığına işaret ediyor.

Karapınar YEKA-1 Projesi ve Emisyon Verileri

Konya'nın Karapınar ilçesinde 2 bin 600 futbol sahası büyüklüğündeki arazide kurulu Kalyon Karapınar YEKA-1 Güneş Enerjisi Santrali bünyesinde 3 milyondan fazla güneş paneli barındırıyor. Santral Direktörü Burak Doğru, 2023 yılından bu yana devrede olan tesisin Türkiye'nin elektrik talebinin yaklaşık yüzde 0,7'sini karşıladığını ifade etti.

Yıllık yaklaşık 1,75 milyon metrik ton karbon emisyonunun önüne geçtiklerini belirten Doğru, bu tablonun Türkiye'nin ekonomisini ve enerji sektörünü temiz kaynaklara yönlendirdiğinin kanıtı olduğunu kaydetti. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre ise Türkiye'nin 2024 yılındaki toplam sera gazı emisyonu 584,5 milyon metrik ton karbondioksit eşdeğeri olarak kayıtlara geçti.

Beyond Fossil Fuels sivil toplum girişiminden Duygu Kutluay, Türkiye'nin yenilenebilir enerji hamleleri planladığını bildirdi. Kutluay, bu planların kömürden veya gaz dahil diğer fosil yakıtlardan çıkış takvimi içermediğini öne sürerek, bu durumun 2053 net sıfır emisyon taahhüdüyle örtüşmediğini savundu.

COP31 Zirvesi ve Antalya Gündemi

Konya'ya yaklaşık 265 kilometre uzaklıktaki Antalya'da 9-20 Kasım tarihlerinde gerçekleştirilecek COP31 zirvesi, binlerce delegeyi, dünya liderlerini, iş dünyasını ve sivil toplum temsilcilerini ağırlayacak. Taraflar Konferansı, küresel enerji güvenliği endişeleri ve petrol ile gaz fiyatlarını artıran bölgesel gerilimlerin gölgesinde düzenlenecek.

Zirveye Çin'in ardından en büyük emisyon üreticisi olan ABD, Başkan Donald Trump'ın küresel müzakerelerden çekilme kararı nedeniyle katılım sağlamayacak. Zirve başkanlığını yürütecek olan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, COP31'in yeni hedefler belirlemek yerine mevcut taahhütleri hayata geçirmeye odaklanmasını amaçladıklarını vurguladı.

Bakan Kurum, ülkelerin taahhütlerini finansman ve teknoloji desteğiyle eyleme dönüştürmesini sağlayacak bir "iklim uygulama köprüsü" girişimini gündeme getireceklerini aktardı. Kurum, dünyanın yalnızca yeni kararlar beklemediğini, geçmişte alınan kararların somut olarak uygulanmasını istediğini bildirdi. Zirvede elektrifikasyon ile atık ve metan emisyonlarının azaltılması da öncelikli başlıklar arasında yer alacak.

Ekonomik ve Stratejik Değerlendirme

Türkiye'nin enerji portföyünde güneş ve rüzgar payının yüzde 23 seviyesine yükselmesi ve Karapınar YEKA-1 gibi büyük ölçekli santrallerin devreye alınması, yerli temiz üretim kapasitesini stratejik olarak güçlendiriyor. Akdeniz kıyısında inşası süren ilk nükleer santral ve planlanan ilave reaktör projeleri de ülkenin dış kaynaklı enerji bağımlılığını azaltma yaklaşımının somut ayaklarını oluşturuyor.

Kömürün elektrik üretimindeki yüzde 33'lük payı arz güvenliği ekseninde önemini korurken, 2053 net sıfır hedefleri doğrultusunda temiz enerji yatırımlarının payının artırılması planlanıyor. Türkiye, COP31 ev sahipliği sürecinde gündeme getirdiği finans ve teknoloji odaklı uygulama köprüsü girişimiyle, sanayi ve üretim dinamiklerini koruyarak dengeli bir dönüşüm modelini küresel diplomasi masasına taşımayı amaçlıyor.